| |
| De neushoorn is een groot en zwaar landdier. Alleen de olifant is groter. Er bestaan vijf verschillende soorten neushoorns. De witte neushoorn is de allergrootste. Hij leeft in het wild op de savannes van Afrika. Ook in Dierenpark Emmen wonen witte neushoorns. |
| |
|
 |
| |
|
Witte neushoorn
(ook wel breedlipneushoorn)
|
Ceratotherium simum |
| Planteneter |
Onevenhoevige / dikhuidige |
| Leefgebied |
Zuid- en Noordoost Afrika, op de droge savanne. Op dit moment 10 tot 11 duizend in het wild. |
| Leefwijze |
In kleine groepjes. |
| Voedsel |
Grassen, blaadjes en vruchten. |
| Maten en gewicht |
1000 tot 3600 kilo, 1,80 meter hoog. |
| Leeftijd |
Volwassen met 6-8 jaar, maximaal 45 jaar. |
| Voortplanting |
Draagtijd 18 maanden, 1 jong per keer. |
|
| |
|
|
| Het opvallendste aan een neushoorn is, de naam zegt het al, de hoorn op zijn neus. Deze hoorn is gemaakt van hetzelfde materiaal als haar en nagels. Eigenlijk is het dus een soort van snor. Bij ruzie gebeurt het wel eens, dat zo'n hoorn afbreekt. De hoorn groeit wel weer aan. Gemiddeld groeit hij 7 centimeter per jaar. Maar hij slijt natuurlijk ook. |
| De witte neushoorn heeft twee hoorns. De voorste is meestal het langst. De neushoorn is een onevenhoevige. Net als het paard. Hij heeft aan elke poot drie tenen. Deze poten dragen een groot gewicht. Een witte neushoorn weegt 1000 tot 3600 kilo. Hij is ongeveer 1,80 meter hoog. In zijn nek zit een grote bult. In deze bult zitten de spieren die de zware kop van de neushoorn dragen. Alle soorten neushoorns hebben een dikke grijze huid. Deze kan wel 2,5 centimeter dik zijn. Andere, evengrote dieren hebben vaak een huid van maar vier millimeter dik! De dikke huid dient als harnas bij gevechten. Verder beschermt het tegen de klauwen en tanden van leeuwen en tijgers. De huid is onbehaard. Alleen de staart heeft een pluimpje. Ook de randen van hun oren hebben haren. Neushoorns zoeken plassen en rivieren op om in de modder te rollen of lekker in te liggen. Om af te koelen brengen ze uren door in water en modder. Na zo'n bad hebben ze op hun huid een laagje modder. Dat beschermt hen tegen muggen en de brandende zon. Er zitten vaak vogels op de rug van de neushoorn. Deze heten ossepikkers. Ze eten insecten en parasieten van de neushoornhuid. Neushoorns kunnen slecht zien. Van tien meter afstand kan hij niet het verschil zien tussen een mens en een boom. Ruiken en horen kunnen ze wel goed. Hun oren kunnen alle kanten op draaien. Zo kunnen ze zelfs geluiden van achteren horen. Als de neushoorn zijn omgeving verkent, gebruikt hij hiervoor zijn neus. De neushoorn kan dingen op een afstand van 800 meter ruiken. Neushoorns kunnen elkaar vinden door hun geur. Iedere neushoorn heeft zijn eigen geur. Neushoorns kunnen veel geluiden maken. Je kunt ze horen snurken, puffen, brullen, krijsen, gillen en knorren. |
| |
|
| De witte neushoorn leeft in Zuid-Afrika. Ze leven daar op de droge savanne. Ze zoeken plaatsen op met veel bomen en struiken. Deze beschermen de neushoorn tegen wind, zon en de mens. Verder hebben ze graag water in de buurt. Op dit moment leven er ongeveer 10.000 witte neushoorns in het wild. |
| |
|
 |
| Alle neushoorns eten planten. Omdat ze zo groot zijn, moeten ze elke dag veel eten. Ze eten per dag tientallen kilo's gras, blaadjes en vruchtjes. De witte neushoorn heeft brede lippen. Daarom wordt hij ook wel de breedlipneushoorn genoemd. Met deze lippen kan hij goed kort gras plukken. Ze grazen zowel overdag als 's nachts. Een neushoorn drinkt ook veel. Hij drinkt wel 100 liter water per dag. Hij kan niet langer dan een paar dagen zonder water. In droge tijden moet hij daarom soms ver lopen op zoek naar water. |
| |
|
| Witte neushoorns zijn in vergelijking met andere soorten neushoorns heel sociaal. De vrouwtjes van de witte neushoorns leven in groepen. Deze groepen bestaan uit 6 tot 7 dieren. Ze leven in gebieden van 9 tot 15 vierkante kilometer. Vrouwtjes van verschillende groepen zijn heel vriendelijk naar elkaar. Ze groeten elkaar met een neus-aan-neus begroeting. Net als Eskimo's. Het mannetje leeft alleen. In één groot leefgebied is één mannetje de baas. Zo'n gebied wordt territorium genoemd. De baas geeft de grenzen van zijn territorium aan met poep en plas. Er wonen ook nog andere mannetjes. Soms daagt een mannetje de baas uit. Hij wil dan zelf de baas zijn. Dat kan leiden tot wilde gevechten. Witte neushoorns zijn vriendelijker dan andere neushoornsoorten. Ze laten zich ook gemakkelijk afschrikken. Ze vluchten eerder, dan dat ze aanvallen. De witte neushoorn kan 40 kilometer per uur rennen. Als verdediging gaan ze met hun lijven tegen elkaar gedrukt en hun koppen naar buiten gericht staan. Zo kunnen ze zich verdedigen. Dit helpt goed tegen vijandelijke dieren. Maar helaas niet tegen de mens. De mens heeft immers een geweer. De witte neushoorn kan 45 jaar oud worden. |
| |
|
 |
| |
|
| Het vrouwtje kan jongen krijgen wanneer ze zes jaar oud is. De neushoornbaas van een territorium zal dan met haar paren. Hierna blijft hij nog twee dagen bij het vrouwtje. Als het vrouwtje drachtig wordt, duurt het 18 maanden voor er één jong geboren wordt. Vlak voor de geboorte zoekt de moeder een plekje op met veel schaduw en hoog gras. Daar kan ze rustig bevallen. Bij de geboorte weegt een neushoornjong ongeveer 65 kilo. Hij heeft nog geen hoorns en heeft zachte pootjes. Dat is als bescherming van de moeder. Anders zou het jong zijn moeder bij de geboorte pijn doen. Binnen één uur staat hij op zijn pootjes. Hij zoekt meteen zijn moeder om bij haar te kunnen drinken. De eerste twee maanden drinkt hij alleen moedermelk. Daarna eet hij soms een hapje gras mee. Na één jaar drinkt hij geen melk meer. Moeder en jong blijven nog wel twee jaar bij elkaar. Bij gevaar zoekt het neushoorntje bescherming bij zijn moeder. Hij gaat dan tussen haar voorpoten staan. Daar is het lekker veilig. Met moeder valt niet te spotten. Ze houdt iedereen op een afstand. |
| |
|
| Af en toe wordt de neushoorn aangevallen door een leeuw of krokodil. Maar zijn grootste vijand is de mens. Neushoorns zijn erg geliefd om hun hoorns. De mensen doden vele neushoorns om van hun hoorns medicijnen en voorwerpen te maken. Sommige mannen geloven dat ze van het eten van de vermalen hoorn beter gaan vrijen. Ook worden er handvaten voor dolken van de hoorn gemaakt. In de vorige eeuw ging het daarom erg slecht met de witte neushoorn. Nu gaat het alweer beter. Er leven 10.000 witte neushoorns in het wild. De witte neushoorn is daarom geen bedreigde diersoort meer. Wel moet hij nog steeds tegen stropers worden beschermd. |
| |
|
| Neushoorns bestaan al sinds de prehistorie (60 miljoen jaar geleden). In die tijd bestonden er 165 verschillende soorten. Deze kwamen zelfs in Europa voor. Tegenwoordig leven er nog maar vijf soorten neushoorns. De witte neushoorn kennen we al. Andere soorten zijn de zwarte, Indische, Javaanse en Sumatraanse neushoorn. De zwarte neushoorn leeft in het zuiden van Afrika en Kenia. Er zijn er nog maar 2700 van. De Indische neushoorn heeft één hoorn en een bobbelige huid. Hij leeft in India en Nepal (Azië). Er leven nog maar 2400 in het wild. Met de Javaanse neushoorn gaat het erg slecht. Er zijn er nog maar 60 van. Hij behoort tot de allerzeldzaamste dieren van de wereld. Hij leeft op Java en in Vietnam (Azië). De Sumatraanse neushoorn is de kleinste. Hij weegt ongeveer 800 kilo. Hij leeft op Sumatra (Azië). Hij lijkt nog het meest op de neushoorns uit de oertijd. Hij heeft twee hoorns en als enige neushoorn haar. Geschat wordt dat hiervan nog maar minder dan 300 leven. Alle neushoornsoorten leven in hun eentje, behalve de witte neushoorn. Die is wat dat betreft een buitenbeentje. |
| |
|
| In het park leven 3 witte neushoorns. Het zijn één mannetje en twee vrouwtjes. Eén van de vrouwtjes is geruild met een vrouwtje uit Arnhem. Het vrouwtje dat eerst in Emmen woonde kreeg haar laatste jong in 1999. In korte tijd had ze drie jongen gekregen. Twee van de jongen zijn naar dierenparken in Australië en Frankrijk gegaan. Het derde stierf na negen dagen. Sindsdien is het vrouwtje niet meer zwanger geweest. Misschien dat drie zwangerschappen in zo'n korte tijd te zwaar voor haar waren. De witte neushoorns wonen op de Afrikasavanne. Hier leven ze vreedzaam samen met andere dieren. Dit kan prima door het vriendelijke karakter van de witte neushoorn. De zwarte neushoorn zou zich waarschijnlijk minder gemakkelijk aanpassen. Deze is namelijk veel agressiever. De neushoorns krijgen zomers gras te eten. 's Winters krijgen ze hooi aangevuld met krachtvoer. Af en toe leggen de verzorgers op de savanne een boomtak neer. Hiervan eten ze de verse groene blaadjes. Op de savanne kunnen de neushoorns rollen in de modder. In de winter staan ze binnen. Dan is het buiten te koud. Ze worden dan soms ingevet met olie. Dit houdt de huid lekker soepel. In de wintermaanden zorgt het zontekort ervoor dat de huid van de neushoorn lelijk wordt. Er ontstaan kloofjes en kleine onstekingen. Daarom gaan de neushoorns af en toe lekker onder de zonnebank. Hierdoor blijft hun huid mooi. |
| |
|
 |
| |
|
| • |
... de langste hoorn die ooit werd gemeten bij een witte neushoorn wel 1,58 meter lang was? |
| • |
... de naam 'witte neushoorn' het gevolg is van een misverstand tussen de boeren en de Engelsen in het Zuid-Afrika van de vorige eeuw? De boeren noemden de brede lippen van het dier 'wijd'. Dit werd in het engels 'white'. De Nederlanders maakten hier weer 'wit' van. |
|
| |
|
Draagtijd: duur van de zwangerschap van een dier.
Drachtig: het zwanger zijn van een dier.
Krachtvoer: speciaal voer dat extra voedzaam is.
Parasiet: een dier of plant dat op of in een ander dier leeft.
Savanne: uitgestrekte vlakte met grassen en af en toe bomen.
Stropers: mensen die stiekem op dieren jagen waar dat eigenlijk verboden is.
Territorium: een gebied waar een dier of een groep dieren woont. Dit gebied wordt vaak verdedigd tegen andere dieren. |
| |
|
De neushoorn 